Osiem dekad pasji. Jubileusz Amatorskiego Teatru Dramatycznego im. Józefa Żmudy

Osiemdziesiąt lat nieprzerwanej obecności na scenie, tysiące wiernych widzów, dziesiątki premier i jedno niezmienne serce oddane teatrowi. Jubileusz 80- lecia Amatorskiego Teatru Dramatycznego im. Józefa Żmudy, działającego przy Miejskim Domu Kultury w Stalowej Woli, stał się wydarzeniem nie tylko artystycznym, ale i symbolicznym: spotkaniem pokoleń, wspomnieniem mistrzów oraz potwierdzeniem, że teatr amatorski może być przestrzenią najwyższej próby artystycznej.

Świętowanie rozpoczęło się wernisażem wystawy „Gra regułą i wolnością”, przygotowanej przez Agatę Magdziak i Sławomira Mączkę. Ekspozycja była twórczą refleksją nad dorobkiem ATD, oglądanym z perspektywy współczesnej społeczności MDK. Archiwalia, obrazy, symbole i teatralne znaki układały się w opowieść o zespole, który od dekad balansuje pomiędzy dyscypliną formy a artystyczną wolnością. Warto podkreślić, że zarówno logo ATD, jak i jubileuszową identyfikację graficzną zaprojektował pochodzący ze Stalowej Woli krakowski artysta Jakub Woynarowski.

Wieczorem scena należała do ludzi teatru. Gala Jubileuszowa „Tyle lat, wspólnych dni…” była koncertem, ale i wzruszającym hołdem dla historii zespołu. Aktorzy Teatru Przedmieście oraz ATD zaprezentowali program, który łączył muzykę, słowo i pamięć. Był to także moment wręczenia nagród i odznaczeń – podziękowań dla tych, którzy przez lata współtworzyli markę i rangę stalowowolskiego teatru.

Podczas uroczystej gali życzenia i gratulacje przekazał zastępca prezydenta miasta Tomasz Miśko, wręczając list gratulacyjny od prezydenta Stalowej Woli Lucjusza Nadbereżnego. W przesłaniu podkreślono, że osiem dekad działalności ATD to świadectwo niezwykłej pasji, konsekwencji i artystycznej odwagi, a teatr pozostaje jednym z najlepszych zespołów amatorskich w Polsce, czego dowodem są liczne nagrody, w tym Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Szczególnym momentem było wręczenie statuetki serca Lili Wojciak – za wieloletnią działalność i oddanie teatrowi. Na statuetce wygrawerowano słowa: „Dla Lili Wojciak, która pokochała teatr w sobie”. Odznaczenia państwowe wręczył wicewojewoda podkarpacki Wiesław Buż. Gratulacje i życzenia złożyli także m.in. Paulina Miśko dyrektor biura poselskiego posła na Sejm RP Rafała Webera, Janusz Zarzeczny starosta stalowowolski oraz zaprzyjaźnione teatry i przyjaciele ATD.

Kolejny dzień przyniósł wydarzenie szczególne: 102. premierę w historii ATD. Na scenie pojawiła się „Stara kobieta wysiaduje” Tadeusza Różewicza w reżyserii Anety Adamskiej i Macieja Szukały. Tragikomiczny dramat o zderzeniu człowieka z chaosem współczesnego świata zyskał nową, zespołową formę – monodram został rozpisany na kilka aktorek, co nadało spektaklowi dodatkową dynamikę i wielogłosowość. To była odważna, dojrzała interpretacja klasycznego tekstu, potwierdzająca artystyczną odwagę zespołu.

Jubileusz zamknęło spotkanie byłych i obecnych reżyserów ATD, prowadzone przez krytyka teatralnego Łukasza Drewniaka. Rozmowa poświęcona była refleksji nad dorobkiem i dziedzictwem Józefa Worka-Żmudy – charyzmatycznego reżysera i aktora, który przez 27 lat pracy z teatrem (1956–1983) przygotował ponad 40 spektakli i na trwałe wpisał się w kulturalny krajobraz miasta. To właśnie jego imię, przyjęte po śmierci artysty, stało się znakiem jakości i artystycznej konsekwencji ATD.

Historia teatru sięga roku 1945, kiedy to przy Zakładowym Domu Kultury Huty Stalowa Wola powstał Amatorski Teatr Dramatyczny, założony przez Józefa Szpornę. Od początku zespół wierny był repertuarowi dramatycznemu – ambitnemu, literacko wymagającemu, łączącemu klasykę z nowoczesnością. Wielkie nazwiska dramaturgii zawsze sąsiadowały tu z debiutami, a „wielka literatura” z codziennym doświadczeniem widza.

Jubileusz 80-lecia był nie tylko podsumowaniem bogatej historii, ale przede wszystkim potwierdzeniem, że Amatorski Teatr Dramatyczny im. Józefa Żmudy wciąż pozostaje żywą, twórczą przestrzenią dialogu, refleksji i artystycznej odwagi. Teatrem ludzi z pasją – i dla ludzi, którzy tej pasji chcą doświadczać.

fot. MDK w Stalowej Woli i UM Stalowa Wola