Coraz więcej miast zmienia swoje granice. Czy podobna dyskusja czeka Stalową Wolę?

W ostatnich latach w Polsce regularnie dochodzi do zmian granic administracyjnych miast. Część z nich ma charakter techniczny i obejmuje niewielkie korekty przebiegu granic, inne wiążą się z przyłączaniem nowych terenów przeznaczonych pod inwestycje, budownictwo mieszkaniowe czy rozwój infrastruktury. Co ze Stalową Wolą?

Zmiany granic administracyjnych były w ostatnich latach wprowadzane w wielu samorządach. Wśród miast, których granice były korygowane lub poszerzane, znalazły się między innymi: Sanok, Słupsk, Koszalin, Brzeg Dolny, Jarocin, Cedynia, Chojna, Kołobrzeg, Olsztyn, Lubsko, Lubień Kujawski czy Rejowiec. W większości przypadków były to działania związane z potrzebami rozwojowymi samorządów, porządkowaniem granic administracyjnych lub pozyskiwaniem nowych terenów pod inwestycje.

Najbardziej spektakularne zmiany granic miast w Polsce

Choć obecnie większość zmian granic ma stosunkowo niewielki zakres, w ostatnich dwóch dekadach doszło do kilku spektakularnych rozszerzeń terytorialnych polskich miast. Najlepszym przykładem jest Zielona Góra. Od 1 stycznia 2015 roku miasto połączyło się z gminą wiejską Zielona Góra. W efekcie powierzchnia miasta wzrosła z 58,34 km² do 278,79 km².

Jednym z najczęściej przywoływanych przykładów jest również Rzeszów. Stolica Podkarpacia przez kilkanaście lat systematycznie przyłączała kolejne tereny z sąsiednich gmin. W rezultacie powierzchnia miasta zwiększyła się z około 54 km² do blisko 129 km².

Znaczące zmiany przeprowadzono także w Opolu. W 2017 roku granice miasta zostały poszerzone o tereny sąsiednich gmin, dzięki czemu powierzchnia Opola wzrosła z około 96 km² do około 149 km².

Przykłady Zielonej Góry, Rzeszowa i Opola pokazują, że samorządy coraz częściej poszukują możliwości rozwoju nie tylko poprzez inwestycje realizowane w obecnych granicach, ale również poprzez dostosowywanie granic administracyjnych do rzeczywistego obszaru funkcjonowania miasta.

O potrzebie powiększenia miasta mówi się od lat

Temat ewentualnego powiększenia Stalowej Woli nie jest nowy. O potrzebie zwiększenia obszaru miasta mówił już przed laty były prezydent Andrzej Szlęzak, wskazując na ograniczenia przestrzenne oraz konieczność zabezpieczenia terenów pod przyszły rozwój gospodarczy i mieszkaniowy.

Obecny prezydent Stalowej Woli Lucjusz Nadbereżny nie ukrywa, że śledzi rozwiązania stosowane przez inne samorządy i analizuje doświadczenia miast, które w przeszłości przechodziły proces zmian granic administracyjnych. Trzeba przypomnieć, że w latach 2021- 2023 na mocy tzw. specustawy inwestycyjnej miasto przejęło z Nadleśnictwa Rozwadów obszar leśny o powierzchni ok. 973 ha (wartości ok. 679 mln zł). Związane z tym podpisanie aktów notarialnych miało miejsce we wrześniu 2023 roku. To nie oznacza, że nie chcielibyśmy jeszcze bardziej rozszerzyć granic.

Do tego tematu podczas ostatnich obrad Rady Miejskiej powrócił radny Dariusz Przytuła. Pytając o perspektywy dalszego rozwoju miasta, poruszył również kwestię ewentualnego poszerzenia jego granic.

Odpowiadając na pytanie radnego, prezydent Lucjusz Nadbereżny przyznał, że jest to zagadnienie ważne i wymagające poważnej debaty.

– Poruszył pan w swoich pytaniach zagadnienie zupełnie horyzontalne i bardzo ważne. Myślę, że nie chciałbym w tej chwili otwierać na ten temat dyskusji, ale uważam, że ona jest jak najbardziej właściwa i zasadna– powiedział prezydent.

Jak podkreślił, od dłuższego czasu analizuje rozwiązania stosowane przez inne miasta i gromadzi materiały dotyczące podobnych procesów.

- Ja warsztatowo sobie taki materiał gromadzę, porównawczo do innych ośrodków. Natomiast to musi być pewna wspólna praca, bo wymaga to zarówno konsultacji o charakterze terytorialnym, jak i regionalnym, na szczeblu krajowym. Oczywiście jest to sprawa, która wymaga zgody Rady Ministrów, także jest to również szczebel o charakterze już decyzji politycznych- mówił prezydent Lucjusz Nadbereżny.

Zielona Góra przykładem dla innych samorządów

W swojej wypowiedzi Lucjusz Nadbereżny wskazał na przykład Zielonej Góry jako model rozwiązania wypracowanego w porozumieniu z mieszkańcami i władzami sąsiednich terenów.

– Najlepszym przykładem jest Zielona Góra, dlatego że jest to przykład powiększenia ośrodka miejskiego za zgodą miejscowości sąsiadujących– mówił prezydent.

I jak zaznaczył, w przeciwieństwie do modelu stosowanego przez Rzeszów, który przez lata przyłączał kolejne sołectwa z terenów sąsiednich gmin, Zielona Góra zdecydowała się na połączenie całego organizmu miejskiego z gminą wiejską. Zdaniem prezydenta taki model pozwala na sprawniejsze zarządzanie rozwojem przestrzennym oraz daje możliwość uzyskania dodatkowych środków wspierających rozwój infrastruktury.

- To nie jest proces jakiegoś zaboru czy aneksji, tylko proces wypracowany w konsultacjach i referendach, który tworzy większy organizm miejski mający większą siłę do zarządzania danym terytorium– podkreślił.

Kluczowa jest współpraca z sąsiadami

Prezydent Stalowej Woli zaznaczył również, że wszelkie rozmowy dotyczące ewentualnych zmian granic powinny odbywać się z poszanowaniem tożsamości i interesów sąsiednich samorządów.

– Dyskusja jest bardzo ciekawa i potrzebna, ale chciałbym, żeby toczyła się w porozumieniu i poszanowaniu też tożsamości sąsiadów– mówił podczas sesji Lucjusz Nadbereżny.

Nie jest to przypadkowe stanowisko. Od lat Stalowa Wola współpracuje z sąsiednimi gminami powiatu stalowowolskiego przy realizacji wielu wspólnych przedsięwzięć. Dotyczą one między innymi transportu publicznego, rozwiązań komunikacyjnych, wspólnego pozyskiwania funduszy unijnych, wdrażania nowych technologii oraz projektów rozwojowych obejmujących szerszy obszar funkcjonalny miasta.