163. rocznica Powstania Styczniowego
- Opublikowano: 23 Stycznia 2026
- Autor: SM
- Źródło: UM Stalowa Wola
- Około 4 min czytania
W 163. rocznicę Powstania Styczniowego oddano hołd weteranom największego polskiego zrywu narodowego w XIX wieku. W imieniu samorządu miasta Stalowej Woli Radny Rady Miejskiej Aleksander Kapuściński złożył kwiaty i zapalił znicze w miejscach pamięci o powstańcach, którzy dążyli do zerwania kajdan rosyjskiego zaborcy: ks. Jana Leszczyńskiego, Ambrożego Sługockiego herbu Ślepowron - zarządcy dóbr księcia Lubomirskiego i emisariusza Rządu Narodowego, ks. Bernarda Birkenmayera - proboszcza parafii w Rozwadowie w latach 1875-1894, który był odpowiedzialny za przemyt broni i amunicji z Galicji do Królestwa Kongresowego dla Powstańców oraz pod obeliskiem upamiętniającym bohaterów i ofiary powstania styczniowego, na którego frontonie widnieje napis „Cześć poległym powstańcom 1863”.
- Powstanie Styczniowe, mimo że od jego wybuchu dzielą nas całe pokolenia, nadal przypomina o tym, kim jesteśmy jako naród. To historia ludzi, którzy w czasach niewoli nie pogodzili się z utratą wolności i potrafili przeciwstawić się potędze zaborców, płacąc za to ogromną cenę. Ich odwaga i wierność Ojczyźnie stały się jednym z najważniejszych źródeł naszej wspólnej pamięci. Właśnie dzięki takim postawom przetrwała polska kultura, język i poczucie przynależności i dziś możemy mówić o sobie z dumą: jesteśmy Polakami- zaznaczył radny Kapuściński.
Dzisiejszy obszar powiatu stalowowolskiego, poprzez bezpośrednie sąsiedztwo z granicą rosyjsko-austriacką i ogromne kompleksy leśne, sprzyjał powstaniu i powstańcom. Na terenie Galicji sformowano około 30 regularnych oddziałów. Stąd też do Królestwa Polskiego przedzierało się wielu ochotników. W czasie trwania Powstania Styczniowego wielu Galicjan dostało się do rosyjskiej niewoli. Szacuje się, że około 2 tysięcy zesłano na Syberię. Przez obszar Dolnego Nadsania, w widłach Wisły i Sanu oraz przez rzekę Tanew biegł główny szlak zaopatrzeniowy w broń, amunicję i niezbędny ekwipunek dla walczących w Królestwie Polskim oddziałów. To przez tereny Galicji z powrotem wycofywały się z Kongresówki partie powstańcze, które brały udział w licznych potyczkach, by uciec pogoni Rosjan lub wyleczyć odniesione rany. W lasach Puszczy Sandomierskiej zbierały się małe grupy powstańcze, które w zakładanych w leśnych ostępach obozach, nabierały sił do dalszych działań zbrojnych na terenie Królestwa Polskiego. Miejsca byłych obozowych schronisk, widniały jeszcze na mapach kartograficznych w dwudziestoleciu międzywojennym.
Sandomierszczyzna, Ziemia Opatowska, Galicja i Lasy Janowskie były świadkami działalności zbrojnych oddziałów, potyczek i krwawych bitew. Do Powstania poszło wielu kapłanów i kleryków, którzy albo zginęli podczas walk lub ponieśli śmierć na syberyjskim zesłaniu. Podczas trwania powstania rząd carski wydał okólnik, który nakazywał karać śmiercią także księży wziętych do niewoli z bronią w ręku. Swą dzielną postawą zasłynął duszpasterz parafii we Wrzawach ks. Bernard Birkenmayer, który, gdy zaczęło się powstanie, organizował z Galicji przerzuty broni dla powstańców w Kongresówce. Zacięte walki podczas powstania styczniowego toczyły się także na terenie Zaklikowa i pobliskich wsi Lipa i Zdziechowice. W tym rejonie w maju 1863 roku działał z powodzeniem oddział dowodzony przez jednego z najsłynniejszych powstańców - Marcina „Lelewela” Borelowskiego. W październiku 1863 roku pod Łążkiem (gm. Zaklików) miała miejsce bitwa oddziału dowodzonego przez majora Edmunda Ślaskiego, który w wyniku odniesionych ran zmarł niedługo potem w Chwałowicach. Spoczął na cmentarzu parafialnym w Zaleszanach, obok innego powstańca, porucznika Tytusa Stadnickiego. Należy również wspomnieć postać Bogusława Rocha Józefa Horodyńskiego herbu Korczak, będącego właścicielem majątków ziemskich Zbydniów i Radomyśl n/ Sanem, a także rodzinę książęcą Lubomirskich w Charzewicach, którzy podczas powstania styczniowego wspomagali i udzielali poparcia formującym się w tym regionie oddziałom partyzanckim.
Powstanie styczniowe, które rozpoczęło się 22 stycznia 1863 r. na terenach zaboru rosyjskiego, było najdłużej trwającym i najbardziej masowym ruchem niepodległościowym XIX w. Było aktem wielkiej odwagi w walce o niepodległość i zakończyło okres polskich powstań narodowych doby porozbiorowej. Zostawiło w narodzie pamięć, pamięć ofiary i przekonanie o tym, że Polacy nigdy się nie poddają, że zawsze walczą o wolność. Dzięki swej sile i programowi społecznemu przyczyniło się do uwłaszczenia chłopów na warunkach korzystniejszych niż w pozostałych zaborach, co przyspieszyło postęp gospodarczy i społeczny, oraz wpłynęło na wzrost ich świadomości narodowej w kolejnych dziesięcioleciach.
Niech pamięć o uczestnikach powstania styczniowego, którzy żyli i mieszkali wśród nas, na zawsze pozostanie w naszych sercach i będzie trwałym świadectwem szacunku dla historii i oddaniem hołdu tym, którzy za swój patriotyzm i wierność wartościom zapłacili cenę najwyższą – cenę własnego życia.














Wasze komentarze (13)
~NieDlaPiS
26 Stycznia 2026 11:24
Lans na cmentarzu, katastrofa
~boby
26 Stycznia 2026 08:21
Tak tak Edyta ma rację....
~Quantum
24 Stycznia 2026 20:20
A tak przy okazji, choć to naprawdę żadna okazja, to oczywiście zasłyszane, ale... wici niosą, że Banderowski Czosnek z Kijowa niejaki Zełeński zamierza stworzyć w Bolanda coś na kształt rządu/nierządu na uchodźstwie, chce się zwyczajnie zalęgnąć niczym pluskwa w Bolanda i mieć swojego żywiciela. Możliwe, że w Bolandzie będzie dwóch prezydentów.
~Edyta
24 Stycznia 2026 18:45
Nie chcemy powstań. Chcemy żyć w pokoju. Nie warto umierać za polityków.
~edek
24 Stycznia 2026 13:01
@Donald
Trafnie ujęte, w punkt.
~Wojtyła
24 Stycznia 2026 12:55
Polsce do twarzy z porażką, inna Polska nie istniała i nie istnieje. To jakieś przekleństwo dziejowe. Chochoł z Wesela Wyspiańskiego trafnie to wypowiedział „Miałeś, chamie, złoty róg, miałeś, chamie, czapkę z piór; czapkę wicher niesie, róg huka po lesie, ostał ci się ino sznur, ostał ci sie ino sznur".
~Dghkl
24 Stycznia 2026 12:49
~ emeryt
Pewnie, było wygrane, tylko jak zwykle się userało...,
I tak ze wszystkim do dziś.
~obiektywnie
24 Stycznia 2026 12:43
Wszystkie te „zrywy i erekcje", to krew w piach... W efekcie poza tragicznymi wydarzeniami niemające żadnego znaczenia. Naród, który ma mentalność niewolniczą nie jest zdolny do długotrwałej wolności i niepodległości. Taki naród wybiera sobie na przywódców zwykle zdrajców i zaprzańców.
~emeryt
23 Stycznia 2026 21:17
Powstanie bylo do wygrania,Ale jak zawsze nie bylo broni czyli pistoletow na kule olowiane.Zydzi jedynie skorzystali na powstaniu,donosili carowi i dostawali za to ziemie polaka co byl w powstaniu.
~Donald
23 Stycznia 2026 20:08
"Polska to nienormalność ... "
~boby
23 Stycznia 2026 16:55
Biedak zmarznie po główce !!!
~tola
23 Stycznia 2026 14:52
A gdzie jest pan Sobieraj?
~Traszka
23 Stycznia 2026 12:09
Lansik na patriotyzm... Trochę słabo...
Dodaj swój komentarz